Mygla í húsnæði - einkenni, orsakir og lausnir
Mygla í húsnæði er algengara vandamál en margir gera sér greinfyrir. Hún getur myndast bæði í íbúðum, einbýlishúsum, atvinnuhúsnæði og stofnunum þegar aðstæður skapa hagstættumhverfi fyrir myglusveppi. Oft er mygla fyrsta sýnilega merkiðum undirliggjandi rakavandamál og því mikilvægt að taka hennialvarlega.
Þótt margir reyni að fjarlægja mygluna sjálfa er í flestumtilfellum nauðsynlegt að finna og leysa orsök vandans. Annars er hætta á að myglan komi aftur þrátt fyrir hreinsun og viðgerðir.
Hvað er mygla?
Mygla er tegund sveppa sem vex þar sem nægur raki er tilstaðar. Myglusveppir dreifa örsmáum gróum sem finnast nánastalls staðar í umhverfinu. Þegar gróin lenda á röku yfirborði geta þau byrjað að vaxa og mynda sýnilega myglu.
Mygla getur myndast á:
• Sturtur og böð.
• Matargerð.
• Þvottur og þurrkun fata.
• Uppþvottur.
• Öndun fólks og gæludýra.
Hver eru einkenni myglu í húsnæði?
Ef loftskipti eru ekki nægileg getur rakinn safnast upp og valdiðýmsum vandamálum.
Mygla í húsnæði birtist ekki alltaf á sama hátt. Algengustumerkin eru:
• Dökkir eða svartir blettir á veggjum.
• Mygla í hornum herbergja.
• Mygla á baðherbergi.
• Mygla í kjallara.
• Mygla á gluggum.
Myglulykt er oft eitt fyrsta merkið um vandamál, jafnvel áður enmyglan verður sýnileg.
Efnisyfirlit
-
Hvað er mygla?
-
Einkenni myglu.
-
Orsakir myglu.
-
Er mygla hættuleg?
-
Hvernig finna má myglu.
-
Hvernig losna má við myglu.
-
Forvarnir gegn myglu.
• Mygla í húsþaki.
• Myglulykt.
• Rakablettir á veggjum.
• Flagnandi málning.
• Aflögun á gólfefnum eða byggingarefnum.
Hvað veldur myglu?
Mygla þarf raka til að geta vaxið. Þess vegna er mygla yfirleittafleiðing annars vandamáls en ekki orsök þess.
Algengar orsakir eru:
Raki úr jarðvegi
Rakauppsog úr jarðvegi getur valdið langvarandi raka í kjöllurum, geymslum og neðri hæðum bygginga. Slíkaraðstæður geta skapað kjöraðstæður fyrir myglu.
Léleg loftræsting
Ófullnægjandi loftskipti eru ein algengasta orsök myglu í íbúðum og húsum. Þegar rakinn kemst ekki út safnast hann uppinnandyra og getur leitt til myglumyndunar.
Rakaþétting
Móða á gluggum og rakaþétting á köldum flötum getur valdiðrakasöfnun sem eykur líkur á myglu.
Lekar og vatnsíferð
Lekar frá lögnum, þökum eða útveggjum geta einnig skapaðhagstæð skilyrði fyrir myglusveppi.
Er mygla hættuleg?
Áhrif myglu geta verið mismunandi eftir einstaklingum ogumfangi vandans.
Einkenni sem oft eru tengd myglu og slæmum loftgæðum erumeðal annars:
• Höfuðverkur.
• Þreyta.
• Hósti.
• Nefstífla.
• Erting í augum.
• Erting í hálsi.
• Ofnæmiseinkenni.
• Aukin einkenni hjá fólki með astma eða viðkvæmöndunarfæri.
Þess vegna er mikilvægt að taka bæði myglu og rakavandamálalvarlega.
Mygla er ekki alltaf sýnileg. Í sumum tilfellum getur hún leynst:
• Bak við veggi.
• Undir parketi.
• Bak við innréttingar.
• Í þaki
• Í loftum.
• Í kjöllurum og geymslum.
Ef viðvarandi myglulykt er til staðar án sýnilegrar myglu geturverið ástæða til að fá faglega skoðun á húsnæðinu.
Hvernig finn ég myglu?
Hvernig losna ég við myglu?
Margir reyna að hreinsa myglu með hreinsiefnum eða málningu. Slíkar aðgerðir geta fjarlægt sýnileg ummerki tímabundið enleysa sjaldnast undirliggjandi orsök.
Til að ná varanlegum árangri þarf að:
1. Greina upptök rakans.
2. Leiðrétta orsök vandans.
3. Fjarlægja skemmd efni ef þörf krefur.
4. Bæta loftskipti og loftgæði ef við á.
Ef rakinn heldur áfram að berast inn í bygginguna er hætta á aðmyglan komi aftur.
Hvernig er hægt að fyrirbyggja myglu?
Besta vörnin gegn myglu er að koma í veg fyrir langvarandiraka.
Góð ráð eru:
• Viðhalda góðum loftskiptum.
• Fylgjast með rakastigi innandyra.
• Bregðast fljótt við leka.
• Draga úr rakaþéttingu.
• Koma í veg fyrir rakauppsog úr jarðvegi þar sem það á við.
• Tryggja góða loftræstingu í baðherbergjum, þvottahúsum ogeldhúsum.
Niðurstaða
Mygla í húsnæði er yfirleitt merki um undirliggjandirakavandamál. Hvort sem orsökin er raki úr jarðvegi, rakaþétting, léleg loftræsting eða leki er mikilvægt að greinavandann og taka á orsökinni sjálfri.
Merki eins og myglulykt, mygla á veggjum, mygla í kjallara, rakaþétting og slæm loftgæði ættu aldrei að vera hunsuð. Meðréttri greiningu og viðeigandi úrbótum er hægt að bæta bæðiástand húsnæðisins og loftgæði til lengri tíma.
Glímir þú við myglu eða rakavandamál?
Mygla er oft afleiðing raka úr jarðvegi eða ófullnægjandiloftskipta. Kynntu þér hvernig lausnir við rakavandamálum ogloftræstilausnir geta hjálpað til við að skapa heilbrigðarainniloft.
